چارچوب تأمین برق مراکز مجاز استخراج در سال ۱۴۰۴ مشخص شد؛ تجدیدپذیرها یکی از مسیرهای اصلی
با آغاز سال ۱۴۰۴، موضوع تأمین پایدار انرژی بار دیگر به یکی از محورهای مهم فعالیت مراکز حرفهای استخراج رمزارز در ایران تبدیل شده است.
شرکت توانیر در چهارم خرداد ۱۴۰۴ نرخ برق مراکز مجاز استخراج رمزدارایی را برای دوره جدید اعلام کرد. براساس این ابلاغیه، بهای هر کیلوواتساعت برق برای دوره سهماهه منتهی به ۲۸ مرداد ۱۴۰۴، ۴۶٬۲۷۹ ریال تعیین شد.
اما برای مدیران فارمها، موضوع مهمتر از خود تعرفه، تنوع مسیرهایی است که برای تأمین قانونی و پایدار انرژی در نظر گرفته شده است.
چند مسیر برای تأمین انرژی مراکز استخراج
براساس آییننامه استخراج رمزدارایی، مراکز مجاز محدود به یک روش برای تأمین برق نیستند و میتوانند از یک یا ترکیبی از چند روش استفاده کنند.
یکی از مهمترین این مسیرها، احداث نیروگاه تجدیدپذیر یا خرید برق از نیروگاههای تجدیدپذیر جدیدالاحداث است.
همچنین سرمایهگذاری در پروژههای بهینهسازی مصرف انرژی و استفاده از گواهی صرفهجویی انرژی، احداث نیروگاه با استفاده از گازهای همراه و در شرایط تعیینشده خرید برق از شبکه سراسری نیز در مقررات پیشبینی شده است.
انرژی خورشیدی؛ گزینهای جدی برای فارمهای آینده
ایران به دلیل برخورداری از ظرفیت بالای تابش خورشیدی، پتانسیل قابل توجهی برای توسعه نیروگاههای خورشیدی دارد.
در سالهای اخیر توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر نیز با سرعت بیشتری در دستور کار قرار گرفته است. همین موضوع میتواند برای مراکز استخراجی که قصد فعالیت بلندمدت دارند، فرصت ایجاد مدلهای جدید تأمین انرژی را فراهم کند.
در چنین مدلی، فارم استخراج تنها یک مصرفکننده برق نیست؛ بلکه سرمایهگذاری در زیرساخت تولید انرژی نیز میتواند بخشی از طراحی مجموعه باشد.
این رویکرد برای مجموعههایی که قصد توسعه ظرفیت در مقیاس بالا دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا هزینه و پایداری انرژی یکی از اصلیترین عوامل اقتصاد استخراج است.
فارم مدرن فقط مجموعهای از ماینرها نیست
ساختار یک فارم حرفهای بهتدریج از مدل ساده «تعداد زیادی ماینر در یک سالن» فاصله گرفته است.
امروزه بهرهبرداری حرفهای شامل چند بخش مهم است:
- تجهیزات استخراج با راندمان مناسب
- زیرساخت برق متناسب با ظرفیت
- سیستم تهویه و خنکسازی
- شبکه ارتباطی پایدار
- مانیتورینگ متمرکز تجهیزات
- مدیریت مصرف انرژی
- برنامهریزی برای توسعه ظرفیت
هرچه تعداد ماینرها افزایش پیدا کند، هماهنگی میان این بخشها اهمیت بیشتری خواهد داشت.
راندمان انرژی به اندازه هشریت مهم شده است
برای سالها یکی از نخستین مشخصاتی که هنگام خرید ماینر بررسی میشد میزان TH/s دستگاه بود.
اما نسل جدید فارمها علاوه بر هشریت، به شاخص J/TH یا میزان انرژی مصرفشده برای تولید هر تراهش نیز توجه ویژهای دارند.
برای مثال، دو دستگاه ممکن است هشریت بالایی داشته باشند، اما اگر یکی برای تولید همان توان پردازشی برق کمتری مصرف کند، در مقیاس صدها دستگاه اختلاف قابل توجهی در هزینه عملیاتی ایجاد میشود.
به همین دلیل انتخاب دستگاههای جدیدتر و بهینهتر میتواند بخشی از استراتژی مدیریت انرژی یک فارم باشد.
مانیتورینگ؛ حلقه اتصال تجهیزات و انرژی
مدیریت انرژی بدون اطلاعات دقیق از وضعیت واقعی تجهیزات دشوار است.
مدیر فارم باید بداند در هر لحظه چند دستگاه در مدار هستند، چه میزان هشریت واقعی تولید میشود و آیا تجهیزات با ظرفیت مورد انتظار فعالیت میکنند یا خیر.
برای مثال، ممکن است یک دستگاه همچنان برق مصرف کند اما به دلیل خطای سختافزاری یا افزایش دما با بخشی از هشریت اسمی خود فعالیت کند.
در چنین شرایطی، مصرف انرژی ادامه دارد اما خروجی پردازشی کاهش پیدا میکند.
مانیتورینگ متمرکز کمک میکند این موارد سریعتر شناسایی شوند و نسبت میان انرژی مصرفشده و هشریت واقعی مجموعه بهتر کنترل شود.
حرکت به سمت استخراج مبتنی بر داده
صنعت استخراج بیتکوین بهتدریج به صنعتی تبدیل شده که تصمیمگیری در آن بیش از گذشته مبتنی بر داده است.
هشریت، راندمان انرژی، دمای تجهیزات، زمان فعالیت، وضعیت پاورها، عملکرد فنها و پایداری شبکه همگی اطلاعاتی هستند که میتوانند در مدیریت یک فارم نقش داشته باشند.
در چنین شرایطی، فارمهایی که بتوانند مصرف انرژی و عملکرد تجهیزات خود را همزمان اندازهگیری و تحلیل کنند، دید دقیقتری نسبت به وضعیت واقعی مجموعه خواهند داشت.
فرصت توسعه زیرساختهای مستقل انرژی
وجود امکان قانونی استفاده از نیروگاههای تجدیدپذیر برای مراکز استخراج، مسیر دیگری را نیز پیش روی فعالان این صنعت قرار میدهد.
یک مجموعه میتواند هنگام طراحی توسعه آینده فارم، تولید بخشی از انرژی مورد نیاز خود را نیز در نظر بگیرد.
این موضوع مخصوصاً برای پروژههای بزرگتر میتواند باعث شود طراحی فارم، نیروگاه، سیستم توزیع برق و تجهیزات مانیتورینگ از ابتدا بهصورت یک مجموعه یکپارچه انجام شود.
ماده ۷ آییننامه استخراج رمزدارایی بهطور مشخص احداث یا خرید برق از نیروگاههای تجدیدپذیر را یکی از روشهای مجاز تأمین انرژی مراکز استخراج معرفی کرده است.
آینده فارمها؛ ظرفیت بیشتر با مدیریت دقیقتر
افزایش ظرفیت استخراج تنها با اضافهکردن دستگاههای بیشتر اتفاق نمیافتد.
مدیریت بهتر انرژی، استفاده از تجهیزات کارآمدتر، کاهش زمان توقف، کنترل دما و شناسایی سریع دستگاههایی که با عملکرد پایینتر از حد انتظار کار میکنند، میتواند ظرفیت واقعی یک مجموعه را افزایش دهد.
در سال ۱۴۰۴ نیز بحث تأمین انرژی بیش از گذشته به یکی از بخشهای اصلی برنامهریزی فارمهای استخراج تبدیل شده است.
حرکت به سمت تأمین انرژی پایدار، تجهیزات کممصرفتر و مدیریت هوشمند فارم میتواند یکی از مسیرهای مهم توسعه حرفهای صنعت استخراج در ایران باشد.